تاريخ : سه شنبه سی ام اردیبهشت 1393 | 3:35 قبل از ظهر | نویسنده : محسن سبحانی توپکانلو
دوستداران عزیز کرد زبان مجددا سلام از این که چند صباحی نتوانستم وبلاگ را باز نویسی کنم از شما عزیزان عذر خواهی می نمایم .دیروز از روی بی میلی سری به وبلاگم زدم واقعا شوکه شدم خدایا چه می بینم بیش تر از یک سال است که دست بر قلم یا بهتر بگویم صفحه کلید نزده ام و وبلاگم در همان حال و هوای دوران ماتم و عزا باقی مانده است .هر چند در تمام دوران باقی زندگیم نمی توانم  لحظه ای از یاد عزیزان سفر کرده بگذرم ولی جبر بر آن قرار گرفته که باید زنگی کرد یا بهتر بگویم تا شقایق هست باید زندگی کرد .بنده حقیر هم مصمم هستم تا بتوانم جهت استفاده بهتر شما عزیزان کرد زبانم مطالبی جدیدی را در وبلاگ بگنجانم تا مورد استفاده قرار گیرد و از همه مهم تر فعال کردن و کامل نمودن بیش تر پست فرهنگ کردی است که هر هفته خود را مقید کنم تا بیش از چندین واژه در این پست قرار دهم .



تاريخ : دوشنبه بیست و چهارم تیر 1392 | 3:1 قبل از ظهر | نویسنده : محسن سبحانی توپکانلو
قبل از مطالعه ی این بخش حتما به تذکرات داده شده توجه فرمایید:

۱-واژه هایی که در این بخش نوشته شده فقط لغاتی است که در بین چادر نشینان و عشایر تیره ی لطیفی از طایفه ی توپکانلو رواج دارد.

۲-امکان دارد بعضی کلمات در بین یک دسته یا یک تیره از ایل دیگر دارای معانی خاص دیگری باشد ولی در این فرهنگ لغت فقط به معانی اشاره شده که در میان عشایر ایل توپکانلو رواج دارد.

۳-تلفظ بعضی واژه های کردی به علت سائیدگی تعدادی از حروف برای اشخاص غیر کرد زبان ،واقعا مشکل بوده اما به دلیل محدودیت در نگارش با رایانه و نبود نرم افزار های مرتبط با زبان کردی این گونه کلمات با هیچ علامتی مشخص نگردیده اند و توصیه می شود برای خواندن چنین واژه هایی از افراد کرد زبان کمک گرفته شود.کلماتی مانند:(گئن:چادر)(ده ئان:دندان)(بییر:پیر) (جلک : قطره)

۴-هر چند سعی گردیده که لغات جدیدی در فرهنگ لغات گنجانده شود ولی بعضی لغات مانند سماور  قوری  استکان با همان تلفظی که بین عوام رایج است در میان کردها نیز تلفظ می گردد.

۵-به دلیل تلفظ بهتر اکثر واژه ها به شکل مصدر تحریر گردیده تا بین واژه ها همسانی و هماهنگی وجود داشته باشد.مانند :(ئاویدن : انداختن ، رها کرد) (ئانین : آوردن) 

۶-بیش تر کرد زبانانی که در روستا ها ساکن شده اند فعل های خود را با حرف ب شروع می کنند  بخوءم یعنی بخورم - به لیزم :بازی کنم و ... اما کرد زبانان کوچ نشینان و عشایر فعل های خود را با حرف و شروع می کنند . مانند  وخوءم :بخورم    وه لیزم :بازی کنم و ......لذا در این  نگارش سعی گردیده کلمات با همان تلفظ اصلی و با پیشوندی حرف و نوشته و تلفظ گردد.

۷-در زبان کردی واژه هایی وجود دارند که شکل نوشتن آنها تقریبا شبیه یک دیگر است ولی دارای معانی کاملا متفاوت .لذا درک مفهوم و معنی این گونه کلمات فقط بستگی به تلفظ آنها دارد و در تلفظ اینگونه کلمات نیز باید از راهنمایی افراد کرد زبان حتما استفاده گردد.  بوز :سفید     و      بوز:بینی ، دماغ

8-در مراوداتی که با عزیزان ترک زبان دارم متوجه شدم که تعدادی از کلماتی که ما کرد زبانان تکلم می کنیم در محاورات عزیزان ترک زبان هم کاربرد دارد که برای شما عزیزان به چند نمونه اشاره می گردد به عنوان مثال:

ئاچر : کلید           پشگ : گربه          قاتق : ماست شیرین            پیشین : ظهر



ادامه مطلب
تاريخ : سه شنبه سی ام اردیبهشت 1393 | 5:35 بعد از ظهر | نویسنده : محسن سبحانی توپکانلو
 

 

عشایر در یک نگاه 

 

                                                            



تاريخ : دوشنبه بیست و چهارم تیر 1392 | 3:25 قبل از ظهر | نویسنده : محسن سبحانی توپکانلو
درباره ی وجه تسمیه و علت نامگذاری هر کدام از طوایف و ایلات حکایت ها و روایت های زیادی بیان گردیده که اکثریت آن ها مستند نبوده و فقط بر پایه ی حدس و گمان می باشد .چنان که در لغت نامه ی دهخدا واژه ی توپکانلو چنین معنی شده است : 
  • <دهی از دهستان تکمران است که در بخش شیروان شهرستان قوچان واقع است >0
  • اما آیا براستی معنی واژه ی توپکانلو نام مکانی است.در کتاب های بسیاری معنی این واژه را جستجو کردم که با چند معنی روبرو شدم که هیچ کدام از آنها مستند و علمی نبوده و همان طور که در بالا ذکر گردید بر پایه ی  نقل قول و محاوره های عامیانه بوده است ،‌‌‌ که جهت آشنایی شما عزیزان این معانی ذکر گردیده است:

    توپکانلو نام یکی از گروه های کرد پراکنده در استان خراسان است که در اصطلاح عوام به آنان توپان می گویند .بعضی از بزرگان توپان را بر گرفته از کلمه ی توپک (با تلفظ صحیح کردی) به معنای گروهی یا تعداد زیادی می دانند مانند توپگ دار :یعنی تعداد زیادی درخت .شاید علت این نامگذاری به دلیل جمعیت زیاد ایل در محدوده ی استان خراسان آن زمان بوده است .

    عده ای دیگر این واژه را برگرفته از کلمه توپچی دانسته اند و معتقد بودندتعدادی از  افرادی که مسئولیت توپخانه یکی از پادشاهان را که ظاهرا نادر شاه افشار بوده بر عهده داشته اند کرد زبان بوده اند که بعدها همین نام بر آن ها باقی مانده و لقب توپی گرفته اند

    وجه تسمیه دیگر برگرفته از ....




    تاريخ : شنبه بیست و ششم فروردین 1391 | 1:30 قبل از ظهر | نویسنده : محسن سبحانی توپکانلو
    توپکانلو یکی از گروه های پراکنده استان خراسان است که به دلیل تراکم جمعیت از عنوان ایل توپکانلو استفاده می شود.در این وبلاگ در هر کجا نامی از ایل توپکانلو برده شده منظور از آن طایفه ی توپکانلو است

    تاريخ : دوشنبه بیست و یکم آذر 1390 | 2:12 قبل از ظهر | نویسنده : محسن سبحانی توپکانلو
     

    عبدالله شهبازی در کتاب مقدمه ای بر شناخت ایلات و عشایر می نویسد:

    "ایلات و عشایر ایران در چارچوب واحدهای زیست که بر اساس سازمان اجتماعی قبیله ای و شیوه زیست کوچ نشینی سامان یافته زندگی می کنند.این واحدهای زیست و کوچ گاه در برگیرنده ی یک خانواده گسترده است و گاه شامل چندین خانوار خویشاوند.واحدهای زیست و کوچ درمیان عشایر کشور دارای اسامی گوناگون است".

    در جوامع بشری کوچکترین واحد سازمان یافته خانواده نام دارد.جوامع کرد زبان نیز از این قاعده جدا نیستند.در عشایر طایفه  توپکانلو به کوچکترین واحد سازمان یافته «مال» می گویند که در فرهنگ لغت کردی همان خانواده است که از پدر و مادر و فرزندان تشکیل شده است.